TR TR  |  EN EN
TR TR  |  EN EN

Periodic Control of Pressure Vessels

Genel Olarak Basınçlı Ekipmanlar

Basınçlı Ekipmana Örnek: Sıcak Su (Kalorifer) Kazanı
Basınçlı Ekipmana Örnek: Sıcak Su (Kalorifer) Kazanı

İç basıncı 0,5 bar’dan daha büyük olan basınçlı ekipmanlar basınçlı kap olarak nitelendirilmektedir.Genel olarak üretim proseslerinde direk ya da dolaylı olarak kullanılan ve günlük hayatımızda karşımıza sıklıkla çıkan basınçlı kaplara örnek olarak şunlar gösterilebilir;

  • Hava tankları
  • Hidroforlar
  • Kazanlar (Buhar kazanı, sıcak su kazanı)
  • Yangın söndürme cihazları
  • Taşınabilir gaz tüpleri
  • LPG tüpleri
  • Kriyojneik tanklar
  • Boru hatları

Gerçekleştirmekte olduğumuz basınçlı kap periyodik kontrolleri;

  • Hava Tankı Periyodik Kontrolü
  • Kompresör Periyodik Kontrolü
  • Hidrofor Periyodik Kontrolü
  • Genleşme Tankı Periyodik Kontrolü
  • Kazanların Periyodik Kontrolleri
  • Sıcak Su Kazanı Periyodik Kontrolü
  • Kalörifer Kazanı Periyodik Kontrolü
  • Buhar Kazanı Periyodik Kontrolü
  • Otoklav Periyodik Kontrolü
  • Kızgın Yağ Kazanı Periyodik Kontrolü
  • İplik Boya Kazanı Periyodik Kontrolü
  • Boyler Kazanı Periyodik Kontrolü
  • Fikse Kazanı Periyodik Kontrolü
ve diğer basınçlı kap sınıfına giren ekipmanların periyodik kontrolleri.

Çalışanların güvenliği ve olası bir kazada yaşanabilecek maddi ve manevi hasarları en aza indirmek için 6331 sayılı İş Kanunu kapsamına giren iş yerlerinde bu tür ekipmanların periyodik kontrolleri yönetmelikler vasıtasıyla zorunlu kılınmıştır. Ekipmanların periyodik kontrol süreleri yapılacak risk değerlendirmesiyle belirlenicek olup bu süre standart ve yönetmeliklerde aksi belirtilmediyse 1 yılın üzerinde olamaz.

Başınçlı kapların periyodik kontrol yöntemi

Basınçlı kaplarda temel prensip olarak hidrostatik test yapılması esastır. Bu testler, standartlarda aksi belirtilmediği sürece işletme basıncının 1,5 katı ile ve bir yılı aşmayan sürelerle yapılır. Ancak iş ekipmanının özelliği ve işletmeden kaynaklanan zorunlu şartlar gereğince hidrostatik test yapma imkânı olmayan basınçlı kaplarda hidrostatik test yerine standartlarda belirtilen tahribatsız muayene yöntemleri de uygulanabilir. Bu durumda, düzenlenecek periyodik kontrol raporlarında bu husus gerekçesi ile birlikte belirtilmelidir.

Hidrostatik testin amacı basınçlı kabı işletme basıncının (İşletme basıncı: Tankın çalışabileceği maksimum basınç, tank üreticisi tarafından belirtilir.) 1,5katı ile zorlamak ve eyer tankta olumsuz bir durum varsa bu durumun test sırasında ortaya çıkartılmasını sağlamaktır. Bu yüzden hidrostatik test su ile yapılır. Su ile yapılan testte tank yarılsa, patlasa dahi suyun hacmi basınçla değişmeyeceğinden meydana gelen en büyük zarar etrafın biraz ıslanması olacaktır. Aynı durum hava ya da azot gibi sıkıştırılabilir bir akışkan ile yaşanmış olsa ortaya çıkabilecek maddi ve manevi zarar bununla kıyaslanamaz.

Hidrostatik öncesi yapılması gereken bir takım hazırlıklar vardır. Genel olarak yapılması gerekenler;

  • Varsa ekipmanın çalışmasını sağlayan elektrik şalterleri kapatılmalıdır.
  • Basınçlı tank içerisinde ki akışkan uygun bir şekilde boşaltılmalıdır.
  • Tank üzerinde ki donanımlar sökülmelidir. (Emniyet ventili, prosestat vb.)
  • Tankın giriş, çıkışları uygun araçlarla körlenmelidir.
  • Tankın içi tamamen su ile doldurulmalıdır.

Yukarıda yer alan maddeler hidrostatik testin genel aşamalarıdır. Yapılması gerekenler ekipmandan ekipmana değişiklik gösterebilir. Bu konuda kuruluşumuz size destek olacaktır.

Hazırlıklar tamamlandıktan sonra tank, hidrosatik basınçlandırma pompasıyla gerekli basınca çıkartılır ve yarım saat bu basınçta bekletilir. Bu süre boyunca tank yakından izlenmeli sızıntı ve kaçaklar gözlemlenmelidir. Basınçta herhangi bir değişim olmamalı, şayet varsa basınç kaybının nedeni araştırılmalı (hatalı körleme gibi) giderilebiliyorsa girederilmeli ve tank yeniden test basıncına çıkartılmalıdır. Süre sonunda tankta deformasyon ve yapısal bir kusur görülmemişse tank testi başarıyla tamamlamış sayılır.

Periyodik kontrol sırasında sadece tank değil tanka bağlı çalışan ventil, prosestat, vanalar, tesisat, manometre, seviye göstergeleri, güvenlik aygıtları vb. donanımlar kontrol edilidir, bu elemanların doğru değerlerde olması ve sorunsuz çalışması gereklidir.

Tankın hidrostatik testi ve kontrolleri yapıldıktan sonra periyodik kontrol işlemi tamamlanmış olur ve ekipmanın durumunu belirten rapor size ulaştırılır.